Użytki ekologiczne są pozostałościami ekosystemów w postaci niewielkich zbiorników wodnych, śródpolnych, śródleśnych oczek wodnych i torfowisk. Użytki ekologiczne są nową formą ochrony środowiska, wprowadzono je w 1991 roku. Odgrywają ważną rolę stanowią siedliska dla licznych gatunków roślin i zwierząt. Na terenie powiatu opolskiego znajduje się 9 użytków ekologicznych.
Torfowisko Dębska Kuźnia, użytek ekolog. w gminie Chrząstowice o powierzchni 5,19 ha. Jest to podmokły nieużytek z interesującymi roślinami. Szczególnie ulubione miejsce bociana czarnego.
Jełowa – położony w gminie Łubniany, wyodrębniony w okolicach podmokłych łąk na południowy – zachód od Jełowej. Jego powierzchnia wynosi 2,85 ha. Jest to ciągnący się pas podmokłych łąk z wieloma wykształconymi zbiorowiskami łąkowymi i szuwarowymi. Miejsce masowego występowania kukułki szerokolistnej i kukułki krwistej.
Żurawie Bagno, użytek ekologiczny położony w gminie Niemodlin, jego powierzchnia 5,06 ha. Chroni się to roślinność oraz stanowisko żurawia .
Dzicze Bagno, położone także w gminie Niemodlin o pow. 2,75 ha. Użytek jest środowiskiem bytowania i żerowania wielu gatunków ptaków wodnych.
Antoniów – użytek położony koło Ozimka na terenie nadleśnictwa Krasiejów. Jego powierzchnia wynosi 1,83 ha. Chroni śródleśne bagno, jest ostoją dla zwierzyny leśnej i ciekawych gatunków roślin, np. rosiczki okrągłolistnej, grzybienia białego i pływacza zwyczajnego.
Gęsi Staw – położony w gminie Popielów o powierzchni 3,14 ha. Usytuowany przy wale przeciwpowodziowym na południe od Wielopola. Ochroną objęto fragment starorzecza z otwartym lustrem wody i przyległymi zabagnieniami. Występuje tu m.in. kotewka orzech wodny, grążel żółty, a świat zwierząt reprezentują m.in. szczeżuja i zaskroniec. Użytek wkomponowany jest w leśny krajobraz nadodrzańskich grądów.
Płaszczyzna, Wodopój, Suchy Dół położone są w gminie Turawa ochroną obejmują stanowiska naturalne śródleśnych zbiorników wodnych.